محرم و عاشورا در جهان

• محرم در رومانی
رومانی یكی از كشورهای اروپایی است كه مدتی تحت سلطه پادشاه عثمانی قرار داشت و از آن زمان جمعیتی از مسلمانان در این كشور زندگی می‌كنند و در میان آنان شیعیان ایرانی، لبنانی، پاكستانی و عراقی هستند كه از ششم محرم هر سال مراسم سخنرانی و مداحی را در مدرسه‌ای برگزار می‌كنند و از مبلغان و مداحان ایرانی جهت انجام برنامه‌های مذهبی دعوت به عمل ‌می‌آورند.

• عاشورا در آلمان
با پایان یافتن جنگ جهانی اول، گروهی از سربازان و افسران مسلمان ارتش‌های درگیر در آلمان باقی ماندند، همچنین پس از جنگ دوم جهانی نیز حدود ۵هزار مسلمان از مناطق مسلمان‌نشین روسیه به این كشور مهاجرت كردند و بنابر منابع آماری كشور آلمان، در حال حاضر بیشتر مسلمانان در شهرهای فرانكفورت، مونیخ، آخن، هانوفر و هامبورگ زندگی می‌كنند.

در شهر هامبورگ حدود ۱۵هزار ایرانی زندگی می‌كنند و محل عبادت آنها مسجدی در كنار دریاچه «استر» است. ساخت این مسجد در سال ۱۳۳۲ شمسی بنا به تقاضای جمعی از شیعیان ایرانی مقیم هامبورگ به دستور آیت‌الله بروجردی آغاز شد و در سال ۱۳۳۸ به پایان رسید و بعدها این مسجد به مركز اسلامی هامبورگ معروف شد.

برنامه‌های عزاداری در مسجدهای هامبورگ در ایام و لیالی محرم به ویژه تاسوعا و عاشورا با تلاوت قرآن و سپس سخنرانی آغاز و با سینه‌زنی به پایان می‌رسد. شیعیان ایرانی، پاكستانی و افغانی بیشترین عزاداران را تشكیل می‌دهند.

برخی از آنان از شهرهای اطراف آلمان – كه تا ۴۰۰ كیلومتر با مركز اسلامی هامبورگ فاصله دارد- در مراسم شركت می‌كنند و تا صبح در آنجا به عزاداری می‌پردازند. در این مركز، روز عاشورا بعد از قرائت زیارت عاشورا و عزاداری، از جمعیتی قریب به ۲هزار نفر پذیرایی می‌شود.

• عزاداری در كلمبیا
در كشور كلمبیا، شیعیان نسبت به جامعه اهل سنت در اقلیت هستند، اما فعالیت‌های مذهبی غالبا به ابتكار آنها و با شركت موثر آنان در مراسم‌های مذهبی صورت می‌گیرد. مراسم عزاداری ماه محرم به صورت سنتی اجرا می‌شود.

از طرفی شیعیان در این كشور فاقد حسینیه و یا فاطمیه هستند، ولی با امكانات محدود، عزاداری باشكوهی برگزار می‌كنند، البته تنها مكان تجمع مسلمانان، مسجد شهر مایكائو است.

• محرم در بلژیك
در كشور اروپایی بلژیك، مراسم عاشورا به صورت كاملاً طبیعی و بدون خرافه اجرا می‌شود. برخی از شیعیان بلژیك در «مسجد الرضا» و برخی دیگر با «اجاره مكان‌های مختلف تحت عنوان حسینیه» گردهم می‌آیند و به سینه‌زنی و نوحه‌خوانی می‌پردازند.

به طور كلی فرهنگ عاشورا و گرامیداشت آن در بین شیعیان بلژیك، روح تازه‌ای دمیده و خصوصاً در سال‌های اخیر عزاداری آنها به سبك عزاداری و نوحه‌سرایی اعراب ایرانی‌الاصل است.

• عزاداری در كانادا
مسلمانان مقیم كشور كانادا قریب به ۳۰۰ هزار نفر هستند كه حدود یك سوم آنها را شیعیان تشكیل می‌دهند. برگزاری مراسم دهه محرم و عاشورا از جمله نمودهای فرهنگی شیعه است. شاخص‌ترین ویژگی مراسم عزاداری در بین جامعه شیعیان مقیم كانادا، تشكیل مجالس سخنرانی است.
آنها با دعوت از روحانیون از كشورهای عراق، لبنان، هند، پاكستان و ایران از آنها استفاده می‌كنند. سخنرانان این محافل، بیشتر به وجهه تاریخی و علمی عاشورا و محرم و نهضت كربلا می‌پردازند. اجرای مراسم عزاداری شیعیان در مكان‌های استیجاری سرپوشیده كه به عنوان حسینیه است، توأم با سینه‌زنی و زنجیرزنی است.

در سال ۹۳ میلادی برخی از شیعیان در شهر «تورنتو» برای مطرح كردن شیعه به عنوان یك جمعیت قابل توجه در آن كشور، اقدام به برگزاری راهپیمایی به صورت دسته‌های عزاداری كردند كه این موضوع در مطبوعات كانادا نیز منعكس شد. این گروه از شیعیان به صورت كاملاً سنتی به عزاداری ماه محرم می‌پردازند و در پایان مراسم نیز، پرچمی را به یاد امام حسین(ع) در برابر شهرداری تورنتو به اهتزاز درمی‌آورند.

از دیگر اقدامات شیعیان كانادا، تهیه و نصب پوسترهایی در معرفی امام حسین(ع) و قیام عاشورا در وسایل نقلیه عمومی است. همچنین شیعیان پاكستانی در «اتاوا» در مسجد اهل تسنن این شهر مراسمی به نام «Hissain Day» برگزار می‌كنند و از استادان دانشگاه كانادا و آمریكا دعوت به عمل می‌آورند تا به بررسی قیام عاشورا بپردازند.

• عزاداری در یونان
در شمال كشور یونان، ۱۳۰‌هزار مسلمان زندگی می‌كنند كه اكثریت دارای نژاد ترك هستند. در این كشور پادشاهی، اجازه ساخت مسجد و حسینیه جدید داده نمی‌شود، لذا مراسم عاشورا به وسیله شیعیان پاكستانی در منازلشان و توسط سفارت ایران در محل سفارتخانه برگزار می‌شود.

• عاشورا در دانمارك
در كشور پادشاهی دانمارك، حدود ۴۰ هزار شیعه زندگی می‌كنند كه پس از سال ۱۹۷۴ از كشورهای ایران، عراق، لبنان، پاكستان و افغانستان به این شبه‌جزیره مهاجرت كرده‌اند.

این كشور برخلاف كشورهای دیگر، تشویق‌كننده مؤسسان مراكز فرهنگی است و ۷۰ درصد هزینه احداث مدرسه، كتابخانه، مراكز آموزشی، مسجد و حسینیه را می‌پردازد كه از جمله مراكز مذهبی این كشور، دارالحسین، مؤسسه دارالحسین، حسینیه ایرانیان، حسینیه شهید صدر، مركز فرهنگی لبنانی‌ها، حسینیه مركز جعفری، حسینیه مصلی‌الایمان، حسینیه شیرازی و حسینیه افاغنه هستند كه مسلمانان در این اماكن مذهبی به اقامه عزاداری و تجمع مذهبی می‌پردازند.

• عزاداری در پرتغال
مسلمانان در كشور پرتغال در انجام فرایض دینی خود آزادند و شیعیان همه ساله مراسم تاسوعا و عاشورا و شام غریبان را در محل محفل شیعیان امام زمان(عج) در شهر «آلمادا» واقع در «لیسبون» برگزار می‌كنند. در این مراسم پس از مداحی، سینه‌زنی، نوحه‌خوانی و سخنرانی، نماز جماعت برگزار می‌شود و در پایان، حاضران اطعام می‌شوند.

• محرم و عاشورا در انگلیس
در كشور انگلستان، حسینیه «امام حسین(ع)» به عنوان تنها مركز محل تجمع مسلمانان به شمار می‌رود كه شیعیان به عزاداری سید و سالارشهیدان در ماه محرم می‌پردازند.

مرحوم دكتر كلیم صدیقی- رئیس سابق پارلمان مسلمانان انگلیس- با الهام از قیام عاشورا می‌گوید: «در نزد اهل تشیع، نخستین گام موثر در جهت صحیح در همان اوایل تاریخ اسلام برداشته شد و در قالب رد و نفی هر گونه سازشی با نظام‌های موجود متجلی شد و ریشه‌های آن به رد حاكمیت یزید از سوی امام حسین(ع) و متعاقب آن شهادت ایشان در كربلا برمی‌گردد.

• محرم در هند
بزرگ‌ترین جمعیت تشیع در جهان در شبه‌ قاره هند و پاكستان است. شیعیان هند در ماه محرم، مراسم باعظمتی را برگزار می‌كنند. در این مراسم به سخنرانی و بیان وقایع كربلا و سینه‌زنی پرداخته می‌شود. آنان علم‌هایی كه معروف به بیرق حضرت ابوالفضل(ع) است در اماكن متبركه خود به نام «امام باره» نگهداری می‌كنند و در روز عاشورا، طی مراسمی دسته‌جمعی بیرون می‌آورند.

شور مصیبت امام حسین(ع) تاثیر فراوانی بر زنان آن دیار باقی می‌گذارد به طوری كه النگوهای خود را می‌شكنند، سر خود را شانه نمی‌كنند، جواهرات بر خویشتن نمی‌آویزند و از پوشیدنی‌هایی به رنگ روشن خودداری می‌كنند. در برخی از شهرهای هندوستان مثل شهر «لكنهو» بناهای مختلفی وجود دارد كه مربوط به پیشوایان شیعه به خصوص شهدای كربلاست و به شكل‌ها و اندازه‌های مختلف ساخته‌اند.
آنان در مراسم عزاداری با كوبیدن بر سینه‌هایشان و زدن زنجیرهای تیغ‌دار بر پشت و سینه‌های برهنه خود و عبور از روی زغال گداخته، مجالس عزا را برگزار می‌كنند. همچنین در خانه‌های شیعیان به تعداد افراد خانواده، ماكت‌هایی شبیه حرم مطهر ائمه اطهار وجود دارد و آنان با روشن كردن شمع یا عود در كنار آنها حماسه كربلا را در قلب‌هایشان زنده نگه می‌دارند. علاوه بر این در هر خانه‌ای فرش عزا گسترده می‌شود و میز و صندلی و تخت و مبلمان كنار می‌رود.

• عزاداری در پاكستان
در كشور پاكستان، مسلمانان با تأسی از قیام عاشورا در ایام محرم و عاشورا به عزاداری می‌پردازند و «امام باره‌ها» و «ذوالجناح‌ها»- كه نقش عمده‌ای در فرهنگ عزاداری عاشورای پاكستان دارند- فعال می‌شوند. دولتمردان پاكستان با ایجاد فضایی امن در كشور، پیام‌های تسلیتی به مناسبت شهادت امام حسین(ع) و یاران باوفایش صادر می‌كنند.

آنان در دهه اول محرم یاد شهدای كربلا را گرامی می‌دارند و به مراسم قرآن‌خوانی، سینه‌زنی و عزاداری می‌پردازند. در روز تاسوعا و عاشورا، سراسر این كشور تعطیل است و مردم پاكستان فرصت مناسبی برای شركت در مراسم عزاداری دارند.

رادیو و تلویزیون پاكستان روزهای محرم – به ویژه تاسوعا و عاشورا- برنامه‌های عادی خود را قطع و یكسره برنامه‌های مخصوص مراسم عزاداری و اخبار این ایام را پخش می‌كنند.

• عاشورا در تونس
مردم تونس در ایام محرم از هرگونه مراسم شادی مانند جشن عروسی و ختنه‌كنان خودداری می‌كنند. آنان در صبح روز عاشورا به قبرستان‌ها می‌روند و معتقدند كه همه ارواح در روز عاشورا كنار قبر خود حضور پیدا می‌كنند و منتظر دیدار بستگان زنده خود هستند.

مردم تونس در روز تاسوعا و عاشورا، تاكید بر خوردن گوشت مرغ و غذایی شبیه ماكارونی دارند. آنان شب عاشورا با آتش زدن علف‌های خشك و شعله‌ور كردن آنها كه به «اجیجه» شهرت دارد، گلوله‌هایی شلیك می‌كنند و بر این اعتقادند كه این عمل موجب شادمانی اطفال كربلا می‌شود.

منبع: سایت ایرانیان خارج کشور